Obowiązkowe 2026
Romantyzm
Pan Tadeusz
Epopeja szlachecka osadzona na Litwie w 1811–1812 r. Opisuje spór Sopliców z Horeszkami, miłość Tadeusza i Zosi oraz ostatni zajazd szlachecki. Przez Polaków uważana za narodową…
Adam Mickiewicz
Poeta romantyczny, autor „Pana Tadeusza", „Dziadów" i „Ballad i romansów". Współtwórca polskiego kanonu XIX wieku.
Lektury
Podstawówka na maturze
Romantyzm
Dziady cz. II
Obrzęd dziadów — przywoływania duchów — na Litwie. Trzy upiory: lekkie dzieci, okrutny pan i dziewczyna-flirt, otrzymują lekcję z wartości postu, pracy i miłości. Balladowa,…
Obowiązkowe 2026
Romantyzm
Dziady cz. III
Dramat o prześladowaniach polskiej młodzieży przez carskie władze po 1820 r. Konrad w Wielkiej Improwizacji oskarża Boga o obojętność na cierpienie narodu. Mesjanizm: Polska…
Dodatkowe
Romantyzm
Dziady cz. IV
Część IV to monodram Gustawa wygłoszony w noc dziadów w domu księdza. Bohater opowiada o nieszczęśliwej miłości i przeżywa kryzys egzystencjalny. Tekst stanowi pomost między…
Obowiązkowe 2026
Romantyzm
Ballady i romanse
Pierwszy zbiór romantyczny w polskiej literaturze — manifest nowej wrażliwości. Mickiewicz sięga po ludowość, nadnaturalność i emocje: „Świtezianka", „Romantyczność", „Lilie".…
Dodatkowe
Romantyzm
Konrad Wallenrod
Poemat poświęcony Litwinowi wychowanemu przez Krzyżaków, który niszczy zakon od środka. Konrad wybiera podstęp zamiast otwartej walki i płaci za to życiem. Utwór stał się punktem…
Dodatkowe
Romantyzm
Świteź
Ballada o zatopionym mieście nad jeziorem Świteź. Mieszkańcy proszą Boga o ratunek przed najazdem i zostają przemienieni w wodne zioła. Mickiewicz łączy legendę ludową z motywem…
Dodatkowe
Romantyzm
Świtezianka
Ballada o strzelcu, który łamie przysięgę złożoną dziewczynie nad jeziorem Świteź. Bohaterka okazuje się istotą z innego porządku i karze niewierność chłopca. Utwór pokazuje…
Dodatkowe
Romantyzm
Romantyczność
Wiersz przedstawia Karusię rozmawiającą ze zmarłym Jasieńkiem na rynku miasteczka. Spór między ludem a starcem dotyczy tego, czy prawda bierze się z rozumu, czy z wiary i czucia.…
Dodatkowe
Romantyzm
Powrót taty
Ballada o kupcu wracającym do domu przez las i o dzieciach modlących się za jego ocalenie. Zbójcy odstępują od rabunku po słowach najmłodszego syna. Mickiewicz buduje opowieść o…
Dodatkowe
Romantyzm
Pani Twardowska
Humorystyczna ballada o szlachcicu, który zawarł pakt z diabłem, a potem próbuje go przechytrzyć. Twardowski odracza wykonanie umowy, odsyłając Mefistofelesa do własnej żony.…
Utwory kontekstowe
- Oda do młodości
- Sonety krymskie